تصاویر و داده های دریافتی از مدارگرد اکتشافی مریخ (MRO) حاکی از کشف لایه هایی از سنگ های رسی است که نشان می دهند درگذشته ای نه چندان دور مقادیر زیادی آب در سیاره سرخ وجود داشته است. .

دانشمندان انستیتوی SETI از آزمایشگاه نیروی محرکه ی جت و چندین دانشگاه در حال بررسی داده های دریافتی (MRO) از ناحیه ی Mawrth Vallis در منطقه ی کوهستانی واقع در قطب شمال مریخ هستند .

این منطقه یک حفره ی آتشفشانی عمیق و قدیمی است که زمین شناسی سطح آن مانند بستر رودخانه ی خشکیده ایست که زمانی در آن آب جریان داشته . اما این هم مدرکی دال بر وجود حیات نمی باشد ، در گذشته آب مایع به مدت طولانی و بطور گسترده در مریخ جریان داشته است.
محققان از تصاویر طیف نما (CRISM) که بر روی مدارگر MRO تعبیه شده است ، نور مادون قرمزی را که از خاک های رسی واقع در چندین کیلومتری کانال پهناور Mawrth Vallis منعکس شده است را بررسی می کنند .


طیف های مادون قرمز CRISM رد پا ی وسیعی از مواد فیلوسیلیکات را نشان می دهد . این ماده ، نوعی آهن و منیزیم غنی شده رسی است که در آب مایع تشکیل می شود. وآنرا می توان در زمین در درون آقیانوس ها و بستر رودخانه ها پیدا کرد.علاوه بر آن در طیف ها شواهد دیگری نیز وجود دارد که نشان می دهد در این منطقه سیلیس هیدرات شده نیز یافت می شودکه شکل خالص آن شیری رنگ است.

پژوهشگران با ادغام داده های بدست آمده از ترکیبات خاکی این ناحیه با اطلاعات توپوگرافی جمع آوری شده توسط MOLA (ارتفاع سنج لیزری مدار گرد مریخی ) کشف کردند که لایه های خاک آلومینیومی ، بر روی لایه های خاکی هیدرات سیلیس و منیزیم/آهن قرارگرفته اند. این خاک های رسی احتمالا بر اثر تماس آب با بازالت (که نوعی سنگ آتشفشانی است ) تشکیل شده اند . بازالت سنگی است که که در اغلب کوهستان های مریخ دیده می شود. و احتمالا از خاکسترهای آتشفشانی که سیاره را پوشانده اند بوجود آمده است.

Janice Bishop از انستیتو SETI در این باره می گوید : "ما از تنوع مواد معدنی در این ناحیه شگفت زده شده ایم. اما چیزی که بیشتر توجه ما را به خود جلب کرده است اینست که ترتیب مواد خاک رسی در تمامی نواحی Mawrth Vallis یکسان بنظر می رسد . این لایه ها ، مشابه لایه های یک کیک بر روی یکدیگر قرار گرفته اند و تمامی آنها با خامه ای از جنس گدازه و غبار پوشیده شده اند. ما می توانیم فرسایش این لایه ها و حفره هایی را که بر اثر برخورد شدید تکه های گدازه ی آتشفشانی در آنها ایجاد شده اند را مشاهده کنیم.

از آنجاییکه در تصاویر CRISM ، فیلوسیلیکات در تعدادی از برآمدگی های مریخ یافت شده است نتیجه می شود که اگر چه مکانیزم شکل گیری خاک رسی در Mawrth Vallis ایجاد شده است اما شاید نواحی وسیع تر ی از سیاره ی مریخ را درگیر کرده باشد . تبدیل بوسیله ی آب مایع می توانسته در همه جا ی مریخ منتشر شده باشد.
Bishop به این نکته توجه دارد که این کار بخشی از دوره ی طولانی تلاش برای اثبات چگونگی گسترش و میزان ماندگار آب در سیاره ی سرخ است.

او متذکر شد که این مدرکی برای حیات نیست . اما نشان می دهد که دوره ی طولانی و حضور آب مایع – و فعالیت شیمیایی پیوسته – در سیاره ی سرخ در گذشته ی دور وجود داشته است.

منبع:آسمان شب ایران

نوشته شده در دوشنبه بیست و هشتم مرداد 1387ساعت 11:49 توسط نسرین| |

جهان ما بر پايه چهار نيرو يا بر هم کنش استوار است:نيروي گرانشي، نيروي الکترو مغناطيسي، نيروي قوي هسته اي و نيروي ضعيف هسته اي.عامل وقوع اين بر هم کنشها گروهي از ذرات به نام بوزونهاي پايه هستندکه در بين ذرات تشکيل دهنده مواد مبادله مي شوند.
فيزيکدانها در تلاش هستند که نشان دهند که اين چهار نيرو در واقع از يک نيروي بنيادي سرچشمه مي گيرد.
?- نيروي قوي هسته اي
مي دانيم که درون هسته اتم پروتونهاي باردار ونوترونهاي بدون بار وجود دارند که به آنها نوکلئونهاي هسته مي گوييم. قطر(diameter ) آنها بسيار کوچک است. اين ذره ها با نيروي هسته اي بسيار قوي به يکديگر متصلند اين نيروها فقط در ابعاد هسته اي وجود دارند يعني کوتاه بردند. وقتي فاصله ذرات از هم زياد شود نيروي هسته اي کاهش مي يابد.

?- نيروي الکترومغناطيسي
اکثر نيروهاي مورد استفاده در زندگي از نوع نيروهاي الکترو مغناطيسي هستند. همانطور که در شکل زير ديده مي شود بين دو بار همنام نيروي الکتريکي دافعه و بين دو بار غير همنام نيروي الکتريکي جاذبه بوجود مي آيد که بنا بر قانون کولن اندازه اين نيروها F با حاصلضرب بارها q رابطه مستقيم و با مجذور فاصله انها r رابطه عکس دارد.

?-نيروي ضعيف هسته اي
نيروي ضعيف هسته اي تنها در واکنش هاي هسته اي وجود دارد مانند واکنش فوق که در اثر برخورد يک نوترينو به يک هسته پرتو B (الکترون منفي) توليد مي شود

?-نيروي گرانشي
که همان قانون گرانش نيوتن است F=GmM/r2

تعريف نيروي گرانشي :

اين نيرو بر اجسام واقع در ميدان گرانشي وارد مي شود و از پتانسيل گرانشي ناشي مي گردد که يک نيروي پايستاري مي باشد و عامل حرکت سقوط آزاد اجسام و همچنين حرکت پرتابي و نيز يک نيروي جاذبه اي بين اجرام مختلف مي باشد. بنابراين ، نيروي گرانش عبارتست از حاصلضرب جرم جسم در شتاب جاذبه ناشي از گرانشي.

ديد کلي :
پديده طبيعي سقوط آزاد اجسام در اثر گرانشي ، گردش اجرام آسماني در مدارات ويژه خودشان ، حرکت ماه دور زمين و آيا تا به حال اين سوال را از خود پرسيديد که :

چرا اجسام بر روي سطح زمين سقوط مي کند و از آن دور نمي شود؟
چرا زمين در مدار مشخصي حول خورشيد مي گردد؟ و هزاران پديده ديگر.
قانون جهاني گرانش :
اين قانون از قوانين بنيادي فيزيک است که کشف و فرمولبندي شد. اگر چيزي را رها کنيد سقوط مي کند. چون سرعت اجسام در ضمن سقوط تغيير مي کند، بايد نيرويي بر آن وارد شود. اين نيرو که نيوتن اولين بار در اثر سقوط سيبي از درخت آنرا کشف نمود، قانون گرانش نام دارد که نيوتن آنرا يک نيرويي بنيادي در جهان دانست و آنرا نيرويي بين اجسام مختلف معرفي کرد که توسط رابطه F=GmM/r2 داده مي شود که در آن G ثابت جهاني گرانش m و M جرم اجسام و r فاصله اجسام از همديگر مي باشد.

نيروي وزن :
نيروي وزن را مي توان با ترازوي فنري خنثي کرد. وزن يک ويژگي اجسام نيست ، بلکه مقدار آن با حمل جسم تغيير مي کند. به عنوان مثال اگر وزن شخصي در قطب شمال 712N باشد، وزن او در استوا 708.5N خواهد بود. اگر وزن همان شخص بر روي کره ماه اندازه گيري شود، ترازو عدد 120N را نشان خواهد داد.

هرچه شتاب ناشي از گرانش کمتر باشد وزن هم کمتر است. در واقع ، وزن مستقيما با شتاب ناشي از گرانشي متناسب است. بديهي است که نيروي وزن به عامل ديگري هم بستگي دارد، زيرا وزن اجسام در مکانهاي معين نيز متفاوت است و آن کميت مقدار ماده موجود (جرم جسم) مي باشد.

آزمايش ساده :
اگر شما 10 کيلوگرم شکر بخريد تصور مي رود که 10 نيوتن باشد. اگر شکر را به کره ماه منتقل کنيد. در آنجا نيز وزن کيسه شکر 10 کيلويي ، دو برابر وزن کيسه شکر 5 کيلويي است. مقدار شکر (جرم شکر) در جاهاي مختلف تغيير نمي کند و وزن آن با جرم متناسب است. در حالت کلي نيروي وزن هم با جرم و هم با شتاب ناشي از گرانش متناسب مي باشد. به عبارتي W=mg که در آن w وزن ، m جرم و g شتاب جاذبه گرانشي مي باشد. اين شتاب جاذبه در ميادين مختلف گرانشي (شتاب گرانشي کرات مختلف) مقادير متفاوتي دارد.

پتانسيل گرانشي منشا نيروي گرانشي :
شبيه مبحث الکتريسيته براي نيروهاي پايستار که نيروي گرانش نيز از اين نوع مي باشد يک پتانسيلي وجود دارد. ميدان گرانشي نيز از اين پتانسيل گرانشي ناشي مي شود. بر اين اساس ، نيروي گرانشي عبارتست از تغييرات مکاني پتانسيل گرانشي با علامت منفي. يعني V=GmM/r?F=-?V?F=GmM/r2

نحوه اندازه گيري نيروي وزن :
از وسايلي که در اندازه گيري نيروي وزن به کار مي رود، ترازوي فنري مي باشد که از طريق سنجش نيروي کشاني فنر به اندازه گيري نيروي وزن دست مي يابيم براي اندازه گيري نيروي وزن ترازوهاي مختلفي از جمله ترازوي دوکفه اي ، ترازوي اهرمي ، ترازوي ديجيتالي و غيره استفاده مي شود. اين ترازوها در اندازه گيري نيروي وزن دقت هاي متفاوتي بر حسب مکانيزم اندازه گيريشان دارند.

مباحث مرتبت با عنوان :
پتانسيل گرانشي
ثابت جهاني گرانش
چهار نيروي بنيادي فيزيک
حرکت سقوط آزاد اجسام
شتاب جاذبه گرانش
شتاب گرانشي کرات
قانون جهاني گرانش
گرانش
ميدان گرانشي
مباني گرانش
نيروي وزن

نوشته شده در سه شنبه هشتم مرداد 1387ساعت 11:8 توسط نسرین| |

نوشته شده در سه شنبه هشتم مرداد 1387ساعت 11:6 توسط نسرین| |

حدود ??? ميليارد كهكشان كه هر كدام داراي تقريباً ??? ميليارد ستاره است به وسيله تلسكوپ ها قابل تشخيص است. اما اين تعداد فقط ? درصد از محل گيتي را تشكيل مي دهد.

حدود ?? درصد از جهان از ماده ديگري ساخته شده است كه «انرژي تاريك» (dark matter) ناميده مي شود. هيچ كس نمي داند كه ماهيت اين ماده ناشناخته چيست، اما مقدار اين نوع ماده از تمام اتم هاي موجود در تمام ستارگان موجود در كل كهكشان هاي قابل شناسايي گستره فضا بسيار بيشتر است. به نظر مي رسد اين نيروي عجيب، اجزاي جهان را با سرعت فزاينده اي از يكديگر دور مي كند، در حالي كه نيروي گرانش با اين نيرو مقابله كرده و از سرعت اين گسترش مي كاهد.
اين اكتشاف ها به وسيله رصدخانه مداري كه كاوشگر ناهمسانگرد ريز موج ويلكينسون (WMAP) ناميده مي شود، انجام شده است. اين كاوشگر افت و خيزهاي ناچيز موجود در پرتوهاي ريز موج پس زمينه كيهاني را اندازه مي گيرد كه در اثر پژواك هاي ميراي انفجار بزرگ به وجود آمده است...

اين يافته ها به مشاجرات فراواني كه در مورد جهان، عمر جهان، سرعت انبساط آن و تركيب آن جريان داشت، پايان داد. با استفاده از نتايج دو تحقيق ذكر شده، اخترشناسان امروز بر اين باورند كه سن جهان 13.7 ميليارد سال با تقريب چند صد هزار سال است. براساس اطلاعات موجود، جهان با سرعت شگفت آور ?? كيلومتر در ثانيه در مگابارسك در حال انبساط است. (بارسك يك واحد اخترشناسي است و تقريباً برابر 3.26 ميليون سال نوري است). به نظر مي رسد كه چيزي در فضا نهفته است و همانند نوعي نيروي ضد گرانشي عمل مي كند. اين نيرو باعث مي شود كه به جاي آن كه جهان متراكم شود و اجزاي آن به يكديگر نزديك شود، انبساط مي يابد.
از حدود بيست سال پيش حدس مي زنند كه در جهان ماده تاريك وجود دارد، چرا كه در آن زمان دريافتند كه جهان به گونه اي عمل مي كند كه انگار بسيار سنگين تر از چيزي است كه واقعاً به نظر مي رسد.
دانشمندان براي توجيه پديده مشاهده شده همه احتمالات ممكن را در نظر گرفتند از جمله وجود سياهچاله ها، كوتوله هاي قهوه اي و ذرات غيرقابل شناسايي كه از نظر ماهيت با انواع معمولي اتم ها تفاوت دارند اما هيچ كدام از آنها نتوانست جرم بسيار زياد مشاهده شده را توجيه كند. اما داستان انرژي تاريك از سال ???? آغاز شد. در آن زمان دانشمندان دريافتند كه بسياري از كهكشان هاي دور دست با سرعتي بسيار بيشتر از آن چه كه محاسبات موجود پيش بيني كرده اند، از يكديگر دور مي شوند تحقيقاتي كه روي انواع ويژه اي از ابر نواختر ها (Supernova) انجام شد بيانگر آن بود كه محاسبات انجام شده اشتباهي نداشت، به عبارت ديگر محاسبات دقيق نشان دهنده آن بود كه سرعت انبساط جهان لحظه به لحظه در حال افزايش است و از سرعت اين انبساط كاسته نمي شود.
به نظر مي رسد كشف بعضي از انواع نيروهاي غيرمنتظره غيرقابل شناسايي كه باعث مي شوند ساختار فضا به طور مرتب از يكديگر فاصله گرفته و از هم دور شوند مويد مشاهدات هالدين (JBS Haldane) دانشمند انگليسي است كه سال ها پيش صورت گرفته است. وي مي گويد: «جهان عجيب تر از چيزي است كه فكر مي كنيم، جهان حتي عجيب تر از چيزي است كه بتوان فكرش را كرد.»
يك بار ديگر پرسش هاي اساسي بسياري در مورد ماهيت جهان مطرح شده است: ماهيت فضا، زمان، انرژي و ماده چيست؟ اكنون يك بار ديگر زمان آن فرا رسيده است كه نظريه پردازان تفسيري بر اين مشاهدات ارائه دهند و در مرحله بعد آزمايشاتي را طراحي كنند كه مويد نظريه هاي آنان باشد.
بنابراين دانشمندان يكبار ديگر توجه خود را معطوف همان پديده اي كرده اند كه براي اولين بار شاهدي بر انفجار بزرگ (Big Bang) محسوب مي شد، يعني تابش پس زمينه ريز موج كيهاني. اين تابش ها اولين پرتوهاي پس از تولد جهان محسوب مي شوند. دانشمندان درصددند با انجام آزمايش هاي متعددي در چند رشته مختلف از جمله آزمايش هاي صورت گرفته در جنوبگان و استفاده از بالون هاي در ارتفاع هاي بسيار بالا تصوير دقيق تري از كيهان به دست آورند: به نظر مي رسد جهان بايد شامل چيز ديگري به غير از اين اتم هاي معمولي باشد و به همين نام ماده تاريك براي آنان انتخاب شد.
رئيس موسسه اخترشناسي كمبريج در اين مورد مي گويد: «اما WMAP با اطلاعات بسيار دقيقي كه از فضاپيماي كوچكي در فاصله چند ميليون كيلومتري ارسال مي كند شواهد بسيار محكمي ارائه كرده است. ماده تاريك به طور يكنواخت در تمام جهان پراكنده شده، و در فضاهاي خالي مخفي شده است. ماهيت ماده تاريك هنوز به صورت يك راز است. اين احتمال واقعاً وجود دارد كه طي ? تا ?? سال آينده ما به ماهيت واقعي ماده تاريك پي ببريم، اما من اميد چنداني براي درك ماهيت انرژي تاريك ندارم، مگر آن كه يك تئوري منسجم ارائه شود كه ماهيت فضا و زمان را براي ما به طور دقيق تر روشن سازد.»

نوشته شده در سه شنبه هشتم مرداد 1387ساعت 11:4 توسط نسرین| |

ستاره شناسان مي گويند که مقدار انرژي آزاد شده از انفجار سطحي يک ستاره نوتروني در سوي ديگر کهکشان راه شيري در فاصله 50 هزار سال نوري زمين، آنها را به حيرت افکنده است.

تلالو ناشي از اين انفجار در روز 27 دسامبر چنان قدرتمند بود که از سطح ماه منعکس شد و جو زمين را روشن کرد. اين انفجار در سطح ''اس جي آر 20-1806'' که يک نوع ستاره نوتروني ابرمغناطيسي و کاملا غيرعادي است روي داد.

اخترشناسان مي گويند اگر اين انفجار در فاصله 10 سال نوري زمين روي داده بود، احتمالا باعث انقراض انبوه موجودات زنده مي شد.

دکتر راب فندر، از دانشگاه ساتهمپتون در بريتانيا به بي بي سي گفت: ''به حساب ما اين احتمالا بزرگترين انفجاري است که بشر از زماني که يوهانس کپلر ابرنواخترش را در سال 1604 کشف کرد شاهد آن است.''

وي افزود: ''اين رويدادي است که تنها يک بار در زندگي بشر روي مي دهد. ما شاهد شيئي به قطر تنها 20 کيلومتر در سوي ديگر کهکشان خود بوده ايم که در تنها در يک دهم ثانيه مقداري انرژي آزاد کرده است که خورشيد نمي تواند طي 100 هزار سال توليد کند.''

چرخش سريع

اين رويداد آشکارگرهاي (detector) تعبيه شده به روي تلسکوپ هاي فضايي، مانند آشکارگر رصدخانه فضايي ''سوئيفت'' (Swift) که به تازگي به فضا پرتاب شده است را در پرتوهاي گاما غرق کرد.

سوئيفت به سرعت دست به کار رديابي سرمنشا انفجار گاما شد



اين تلسکوپ اخيرا در مدار زمين قرار داده شد تا انفجارهاي اشعه گاما را رديابي و تحليل کند. انفجارهاي اشعه گاما (Gamma-ray bursts) تلالو ناگهاني اما بسيار فرار پرتوهاي گاما هستند.

شدت انفجار ثبت شده توسط تلسکوپ ''سوئيفت'' و ساير تلسکوپ ها در ماه دسامبر چنان شديد که دانشمندان از وصف آن عاجز مانده اند.

اکنون بيست موسسه از سراسر جهان مشترکا سرگرم پژوهش درباره آن هستند و قرار است دو عدد از اين تيم ها يافته هاي خود را در شماره آتي مجله ''نيچر'' گزارش کنند.

تيم هاي محققان مي گويند توانسته اند رد اين رويداد را تا ''اس جي آر 20-1806'' دنبال کنند.

اين شي که به طور خالص از نوترون ها تشکيل شده است، باقي مانده هسته فروپاشيده چيزي است که زماني يک ستاره غول پيکر بود.

با اين حال قطر اين هسته اکنون تنها 20 کيلومتر است و با چنان سرعتي مي چرخد که هر 5/7 ثانيه يک دور را کامل مي کند.

دکتر فندر توضيح مي دهد: ''اين شي داراي يک ميدان مغناطيسي بي نهايت قدرتمند است و اين ميدان مغناطيسي نوعي ساختمان ايجاد مي کند که اکنون طي اين رويداد (انفجار سطحي) تحت يک بازآرايي قرار گرفته است- اين حادثه اي است که گاهي 'ستاره لرزه' توصيف مي شود که در ستاره نوتورني معادل يک زمين لرزه است.''

تداوم درخشش

''اس جي آر 20-1806'' در صورت فلکي قوس يا کمان (Sagittarius) و در آن سوي مرکز کهکشان راه شيري قرار دارد، بنابراين در فاصله اي ايمن از زمين واقع شده است.

دکتر برايان گانسلر از مرکز اخترفيزيک هاروارد-اسميتسونين که نويسنده اصلي يکي از مقالاتي است که قرار است در نيچر چاپ شود مي گويد: ''اگر اين حادثه در فاصله 10 سال نوري زمين روي داده بود، به شدت به جو زمين صدمه مي زد و احتمالا باعث يک انقراض انبوه مي شد. خوشبختانه هيچ مگنتاري (ستاره نوتروني) در اطراف ما وجود ندارد.''

فوران شديد اوليه پرتوهاي گاما ناشي از اين رويداد به سرعت فروکش کرد، اما درخشش پستاب هاي آن در طول موج هاي راديويي بلندتر همچنان ادامه دارد.

نوشته شده در سه شنبه هشتم مرداد 1387ساعت 11:1 توسط نسرین| |